Papa Francis, dün, 21 Nisan 2025, yani Hristiyan alemi için çok önemli bir yıl olan Jübile yılında ve çok önemli bir gün olan Paskalya Pazartesi gününde hayatını kaybetti.
Papa Francis
Papa Francis, gerçek adıyla Jorge Mario Bergoglio, 13 Mart 2013 tarihinden itibaren Katolik Kilisesi’nin 266. Papa’sı olarak görev yapmaktaydı. Arjantinli olan Papa Francis, Latin Amerika’dan gelen ilk Papa olma özelliğine sahipti. 1936 yılında Buenos Aires’te doğmuş ve rahiplik kariyerine Arjantin’de başlamıştı.
Papa Francis, özellikle fakirlerin ve marjinalleşmiş grupların haklarını savunmasıyla tanınırdı. Ayrıca, çevre sorunları ve küresel ısınmaya karşı duyduğu duyarlılık ile dikkat çekerdi. 2015 yılında yayımladığı Laudato si’ adlı Papalık genelgesi, çevreye yönelik bir çağrı niteliğindedir ve tüm insanları doğayı korumaya ve sürdürülebilir bir yaşam tarzına yönelmeye davet eder.
Dini liderlikten öte, sosyal adalet, barış ve hoşgörü konularında da güçlü bir duruş sergileyen Papa Francis, Katolik Kilisesi’nin daha açık fikirli ve modern bir yöne doğru evrilmesine öncülük etmeye çalıştığı kayıtlara geçmişti.
Papa Francis, dün, 21 Nisan 2025 Pazartesi gününde, 88 yaşında hayatını kaybetti.
Jübile Yılı
Katolik inancında, Jübile Yılı, af dilemek, tövbe etmek ve maneviyatı güçlendirmek için kutsal bir zaman ve her 25 yılda bir (Papa ekstra ilan etmedikçe) oluyor. Yani 2025 Katolikler için Roma’ya hac yılı ve 24 Aralık 2024 tarihinde Aziz Petrus Bazilikası’ndaki kutsal kapının Papa tarafından açılması ile başladı ve 6 Ocak 2026 tarihine kadar devam edecek.
Daha detaylı okumak isterseniz: İtalya 2025 Jübile Rehberi
Paskalya Pazartesi
Paskalya Pazartesi, Hristiyanlar için Paskalya Bayramı’nın hemen ertesi günüdür ve Paskalya’nın kutlamalarına devam edilen bir gündür. Paskalya, İsa Mesih’in ölümünden sonra dirilişini kutlayan en önemli Hristiyan bayramıdır. Paskalya Pazartesi ise, bu kutlamanın uzantısı olarak kabul edilir ve bazı Hristiyan geleneklerinde dini bir anlam taşımanın yanı sıra toplumsal ve kültürel bir kutlama olarak da önemli bir yer tutar.
Kilise takviminde, Paschal Triduum adı verilen ve Büyük Perşembe akşamından başlayıp Paskalya Pazartesi’ne kadar devam eden kutsal üç günlük dönemin son günü olarak da görülür. Bu dönem, Hristiyanlıkta İsa’nın son akşam yemeği, çarmıha gerilmesi ve dirilişiyle ilgili olan en kutsal zaman dilimidir.
Paskalya detayları için okuyabilirsiniz: İlkbaharda Roma Bir Başka – Mart, Nisan, Mayıs
Papa ölürse, sonraki süreçte ne olur?
Bir Papa’nın ölümü, Katolik Kilisesi için son derece önemli bir olaydır ve oldukça belirgin bir protokole ve sürece sahiptir. Bu süreç, “Vacancy of the Holy See” (Kutsal Koltuğun Boşalması) olarak adlandırılır ve oldukça dikkatlice düzenlenmiş bir dizi aşamadan oluşur.
Eğer bir Papa ölürse, ölümünü en önce Vatikan yetkilileri tespit eder. Ölüm, kilisenin en yüksek düzeydeki din adamları ve papalık görevlileri tarafından hemen bildirilir.
Papa’nın ölümü, geleneksel olarak Vatikan’ın Başpiskoposu tarafından resmen ilan edilir. Bazen, Papa’nın ölümünden sonra yetkililer tarafından birkaç gün süren geleneksel bir dua ve anma süreci başlatılır. Ayrıca, Papa’nın ölümünü resmileştiren belgeler hazırlanır.
Papa öldüğünde, geleneksel olarak bedeni Vatikan’da bir odaya kaldırılır ve hazırlıklar yapılır. Bedeni, Katolik geleneklerine uygun olarak muhafaza edilir. Bu genellikle birkaç gün sürebilir. Papa’nın yüzü bir törende örtülür, ölüm saatine dair belgeler tutulur. Aziz Petrus Bazilikası’nda Papa’nın naaşı üç gün boyunca halkın ziyaretine açık olur.
Papa’nın ölümü sonrası, kilise mensupları ve halk için bir dizi anma töreni düzenlenir. Bu süreç, Katolik geleneklerine uygun olarak bir tür yas süreci başlatır.
Vatikan bayrakları yarıya indirilir. Roma’da ve Katolik dünyasında 9 günlük yas ilan edilir.
Aziz Petrus Meydanı’nda büyük kalabalıklar toplanır, dualar edilir.
Ölümünden 4-6 gün sonra cenaze töreni yapılır. Genellikle Aziz Petrus Meydanı’nda, on binlerce kişinin katılımıyla olur.
Papa, genellikle Aziz Petrus Bazilikası’na veya onun altındaki Vatikan yeraltı mezarlarına defnedilir.
“Sedisvakans” (Latince Sede Vacante) dönemi başlar, yani papalık makamı boştur.
Vacancy of the Holy See (Kutsal Koltuğun Boşalması)
Papa’nın ölümünden sonra, Katolik Kilisesi’nde Papalık Koltuğu “boş” olur. Bu süreç, kilisenin bu boşluğu doldurmak için yeni bir Papa seçene kadar devam eder. Bu dönemde, kilise işlerini geçici olarak yöneten bir grup lider belirlenir.
Camerlengo, Vatikan’ın sekreteri olan ve Papa’nın öldüğü dönemde geçici olarak görev başında olan kişidir. Camerlengo, aynı zamanda Papa’nın ölümünü duyurur ve onun tüm resmi belgelerini alır. Bu kişi, Papalıkta boşluk olduğu dönemde kilisenin idaresini üstlenir. Camerlengo, Vatikan’daki tüm işlerin düzgün bir şekilde devam etmesini sağlamakla sorumludur.
Konklav
Papa’nın ölümünden sonra yeni Papa’yı seçmek için yapılacak olan seçim süreci “Konklav” olarak bilinir. Ölümünden yaklaşık 15 – 20 gün sonra başlar. Konklav, Latince “aynı odada” anlamına gelir, çünkü kardinal seçmenler yalnızca bu dönemde izole edilir ve kilisede yapılan seçim sürecinde dış dünyayla irtibat kurmalarına izin verilmez.
Konklavda, yalnızca 80 yaşından küçük olan kardinal seçiciler yer alabilir. Bu, genellikle yaklaşık 120-130 kardinalin katıldığı bir süreçtir. Kardinaller, yeni Papa’yı seçmek için bir araya gelir ve seçimleri sırayla yapılır.
Konklav, genellikle birkaç gün süren bir süreçtir. Ancak geçmişte 3 yıl kadar sürdüğü de olmuş yani tam bir tarih verilemez. Kardinaller gizlilik içinde bir araya gelir ve oylama yaparlar. Her oylama sonrası sonuçlar kaydedilir ve Papa seçilene kadar yeni bir oylama yapılır.
Kardinaller, yeni Papa’yı seçmek için her gün en fazla dört kez oylama yaparlar. Her oylama, gizli bir şekilde yapılır ve oylar yalnızca kardinal seçiciler tarafından verilir. Eğer oylamada bir kişi %2/3’lük çoğunluğu elde ederse, o kişi yeni Papa olarak ilan edilir.
Oylama sonucu, beyaz veya siyah dumanla duyurulur. Beyaz duman, yeni Papa’nın seçildiğini belirtirken, siyah duman seçimde sonuç alınamadığını gösterir.
Yeni Papa seçildikten sonra, Habemus Papam (Yeni Papa’yı Seçtik) ilanı yapılır. Bu, bir halk duyurusu olup, Vatikan Meydanı’ndaki kalabalık tarafından duyulur.
Yeni Papa seçildiğinde, ona eski Papa’nın isimlerinden birini alması beklenebilir, ancak bu isim onun kişisel tercihlerine de bağlıdır.
Yeni Papa, kısa süre sonra (genellikle birkaç gün içinde) Papalık görevine başlar ve dünyaya resmi olarak ilk kez konuşmasını yapar. Bu konuşma, Papalık görevini üstlendiği günden itibaren yapacağı ilk halk konuşmasıdır.
Papa, Katolik Kilisesi için sadece dini bir lider değil, aynı zamanda birliğin simgesidir. Yeni Papa’nın seçimi, dünya çapında bir yansıma yaratır, çünkü Papa’nın yönetimi, sadece dini değil, aynı zamanda küresel toplumsal ve kültürel meselelerde de etkilidir.
Papa Francis’in Cenaze Süreci
Vatikan, Pazartesi günü 88 yaşında hayatını kaybeden Papa Francis’in cenazesinin 26 Nisan Cumartesi günü saat 10.00‘da Aziz Petrus‘da gerçekleşeceğini netleştirdi.
Papa Francis’in tabutu Çarşamba günü saat 09.00‘da Aziz Petrus Bazilikası‘na götürülecek ve burada merhum papa üç gün boyunca resmi olarak kalacak.
Vatikan, sadıkların Papa Francis’e son saygılarını sunabileceklerini ve naaşının Çarşamba’dan Cuma’ya kadar Aziz Petrus Bazilikası’nda sergileneceğini söyledi.
Merhum papanın naaşının bulunduğu tabut, Vatikan Camerlengo’su Kardinal Kevin Farrell’in önderliğindeki bir alayla Çarşamba sabahı Casa Santa Marta şapelinden Aziz Petrus’a nakledilecek.
“Tercüme ayini” saat 09.00’da dualarla başlayacak ve alay Aziz Petrus’un merkezi kapısından geçecek.
Ayin, İtiraf Sunağı’nda Söz Ayini ile sona erecek ve ardından halk ziyaretleri başlayacak: Çarşamba günü 11.00’den gece yarısına kadar; Perşembe günü 07.00’den gece yarısına kadar; ve Cuma günü 07.00’den 19.00’a kadar.
Papa Francis’in cenazesi Cumartesi günü saat 10.00’da Aziz Petrus Meydanı’nda yapılacak ve ayin Kardinaller Koleji Dekanı Kardinal Giovanni Battista Re tarafından yönetilecek.
Dünyanın dört bir yanından gelen patrikler, kardinaller, başpiskoposlar, piskoposlar ve rahiplerin birlikte katılacağı cenaze ayininden sonra, merhum papanın naaşı Aziz Petrus’a götürülecek ve ardından gömülmek üzere Santa Maria Maggiore Bazilikası’na götürülecek.
Vatikan’ın Ergenlik Jübilesi bu hafta sonu yapılacak ancak Carlo Acutis’in kanonlaştırılması askıya alındı.
İtalya, Roma’nın ekstra kalabalıkla başa çıkabilmesi için toplu taşıma hizmetlerini arttırdı ve Papa Francis için beş günlük ulusal yas ilan etti.
Yeni bir papa seçme süreci olan konklav ise 7 Mayıs‘ta başlayacak.
Papalık döneminde (bir papanın ölümü ile yenisinin seçilmesi arasındaki dönem) Vatikan’ın yönetimi, aynı zamanda konklavın düzenlemelerini de denetleyecek olan Camerlengo Kardinal Kevin Farrell’e emanet edildi.
Vatikan tarafından yayımlanan vasiyetinde Papa Francis, Santa Maria Maggiore papalık bazilikasında basit bir yeraltı mezarına gömülmeyi istemiş.
Santa Maria Maggiore Papalık Bazilikası
Santa Maria Maggiore’yi son dinlenme yeri olarak seçen Francis, bir asırdan uzun bir süredir Aziz Petrus Bazilikası’na gömülmeyen ilk papa olacak.
Francis’in vasiyetinde, “özel bir süslemesi olmayan” ancak Latince papalık adının – Franciscus – yazılı olduğu basit bir mezara gömülmek istediğini ve cenaze masraflarını karşılamak üzere isimsiz bir hayırsever ayarladığını belirtmiş ve daha önce yaptığı bir röportajda, mezarının Roma bazilikasında “zaten hazırlandığını” söylemiş.
Santa Maria Maggiore’de 12. ve 17. yüzyıllar arasındaki yedi papa ve sonuncusu 1669’da gömülen IX. Clement’in mezarı bulunuyor.
Roma’nın Esquilino bölgesinde bulunan muhteşem kilise, dört büyük papalık bazilikasından biri ve Roma’nın Yedi Hac Kilisesi’nden biri. Meryem Ana’ya adanmış olan Santa Maria Maggiore, Roma’daki en büyük Meryem Kilisesi ve Batı dünyasındaki ilk Meryem tapınağı.
Efsaneye göre, dördüncü yüzyılda yaşamış bir Roma çifti, mallarını Kilise’ye bağışlamak istemiş ve ilahi rehberlik için dua etmiş. 352 yılında 4/5 Ağustos gecesi, Meryem Ana çifte bir vizyonda görünerek, bir mucizenin kendilerine yeni bir kilise inşa etmeleri gereken bir yer göstereceğini söylemiş. (Başka bir hikayede Papa rüyasında görmüş.)
Aynı gece – hikayeye göre – Roma’nın Esquiline bölgesindeki bir tepeye mucizevi bir kar yağışı olmuş ve Papa Liberius’un, zengin çift tarafından finanse edilen, yapımı planlanan kilisenin ana hatlarını çizmek için karla kaplı yere gittiği söylenir.
Hikayenin tarihsel bir temeli olmasa da, kilisenin tavandan beyaz gül yaprakları atarak mucizeyi yeniden canlandırdığı 5 Ağustos günü bu olay hala kutlanıyor.
Bazilika, Bebek İsa’nın dinlenmeye bırakıldığı yemlik olan Kutsal Beşik’in bir kalıntısını ve Aziz Matta ile Aziz Jerome’un kalıntılarını barındırıyor.
Santa Maria Maggiore aynı zamanda 1291 yılında Arnolfo di Cambio tarafından yaratılan dünyanın en eski heykeline ve Barok dehası Gian Lorenzo Bernini’nin mezarına da ev sahipliği yapıyor.
Vatikan ve Roma Ziyaretleri Nasıl Etkilenir?
Cenaze ve Konklav sürecinde Sistina Şapeli kapatılır. Rehberli turların bazıları iptal edilir veya rotalar değiştirilir.
Aziz Petrus Meydanı’na erişim sınırlanabilir, güvenlik en üst düzeye çıkar.
Bazilika geçici olarak kapanabilir ama genellikle birkaç gün içinde tekrar açılır.
Yas için Vatikan’a gelecekler olacaktır, bu sebeple Roma da daha kalabalık olur ve kalabalıklar dolayısıyla girişlerde yoğunluk olur.
Cuma günü Festa della Liberazione için düzenlenen ulusal bayramı kutlamak üzere düzenlenecek törenleri ve etkinlikleri ulusal yas döneminin nasıl etkileyeceği henüz belli değil.
Papa Francis’in ölümünün ardından ertelenen İtalya Serie A futbol maçlarını ulusal yasın nasıl etkileyeceği de hemen belli olmadı.
Netleşince yazıyı da sizleri de güncellerim.
Keyifli Seyahatler.
